Friday, July 29, 2005

SAAN AKO KUMUKUHA (AT KUKUHA) NG REKOMENDASYON?


Madalas kong tinatanong ang sarili kung bakit ang dami kong wish list ng mga libro. Bakit nga ba? Marahil, napapadalas akong magsaliksik sa Internet kaysa sa library. Ngayong naka-study leave ako, mas praktikal na manaliksik sa net. Maraming salamat sa google, kaya ginawa ko itong home page.

Habang tumatagal ang aking cyberpaglalagalag, mas humahaba ang listahan ng mga aklat na gusto kong basahin, gusto kong bilhin.

Pero saan ko nakukuha ang aking rekomendasyon ng mga aklat?

Pangunahing nagrerekomenda sa akin ang hatol ng mga piling librarian ng Amerika at ng United Kingdom. Taon-taon, hinihirang nila ang mga pinakamahuhusay na aklat pambata. Ito ang Newbery Medal, ang Michael Printz Award, at ang Carnegie Medal. Pagkaraan ng kanilang anunsiyo, agad akong nasasabik na mabasa ang kanilang ipinanalo. Minsan, sumasang-ayon ako. Minsan, hindi. Pero madalas, lalo na sa Newbery, pakiramdam ko'y masyadong de-kahon ang kanilang napipiling aklat (halimbawa'y may pagkiling sila sa mga problem novels--mga akdang tumatalakay ng mga patong-patong na problema na malayo sa karanasan ng ordinaryong bata). Ganunpaman, malaking pasasalamat ko at may mga napipili silang mga klasiko at magiging klasiko: "The Giver" ni Lois Lowry, "Tom's Midnight Garden" ni Philippa Pearce, "The Last Battle" ni CS Lewis, "Island of the Blue Dolphins" ni Scott O'Dell.

Aliw na aliw rin ako sa proyekto ng mga taga-Allen County Public Library. Gumawa sila ng ranking ng mga Newbery Winners. Dito ko ibinatay ang aking babasahin Newbery Books. Halos sumang-ayon ako sa kanilang rekomendasyon. Kapwa namin gusto ang "The Giver" at ang "Out of the Dust" ni Karen Hesse.

Kung di pa sapat sa akin ang rekomendasyon ng mga librarian, hinahanap ko ang listahan ng mga propesyonal na kritiko at tagapag-rebyu ng mga aklat pambata:


  1. ACHUKA--may blog sila ng mga maiinam na aklat, karamihan British kid's book
  2. Bulletin of Center for Children's Books--magbibigay sila ng Blue Ribbon
  3. Horn Book--may rekomendasyon sila ng mga babasahin at nagrerebyu rin; naggagawad ng Boston Globe-Horn Book
  4. Richie's Pick--kakaiba ang passion ng mamang ito
  5. Publisher's Weekly--nagbibigay sila ng taunang Cuffies (natatawa ako sa kanilang mga kategorya sa award tulad ng Best Book Title, Best Opening Line, etc.)
  6. National Book Award ng U.S. na may kategorya para sa Young People's Literature (katangi-tanging award na hindi ibinibigay ng mga librarian)
  7. Guardian--matatalino ang kanilang rebyu, lalo na kung isinulat ni Julia Eccleshare o ni Amanda Craig. Nagbibigay din sila ng taunang Guardian Children's Fiction Prize.
  8. Whitbread Award--pinakahihintay ko ring resulta ng mga aklat (para sa British Books lang)

Madalas din akong sumangguni sa booksellers at sa mga sumusubaybay sa mga bestsellers. Malakas ang kutob ko na baka may maganda sa talaan ng bestseller sa mga aklat pambata:

  1. Amazon.com--aliw ako sa kanilang Listmania!
  2. BN.com (Barnes and Nobel)--medyo konserbatibo sa paglalathala ng mga rebyu
  3. Booksense--mainam ang kanilang mga summer reading list, at iba pang listahan depende sa panahon o pagkakataon
  4. Junior Library Guild
  5. New York Times Bestseller--mapapansin mo ang panlasa ng mga mambabasa

Dagdag pa rito, nakakasagap ako ng rekomendasyon sa mga piling manunulat. May reading blog si Linda Sue Park (autor ng "A Single Shard", nagwagi ng Newbery). Noong binasa ko ang "Inkheart" ni Cornelia Funke (diwata ko ito sa pagsusulat), natuklasan ko ang mga kinikilala niyang aklat pambata (tip: nasa simula ng bawat kabanata ang mga pamagat). Paborito raw niya, sabi sa isang interbyu, ang "The Odyssey". Interesado tuloy akong basahin ito.

Masusi ring lumikha ng rekomendadong babasahin si Esme Raji Codell (autor sa Chicago na sumulat ng "Sahara Special"). May bookstore din siya sa Chicago.

Kamakailan din, natuklasan ko ang mga paboriting aklat ni Brent Hartinger (awtor ng mapagpalaya at mahusay na aklat na "Geography Club"). Sa kaniyang blog at website, inilista niya ang "Julie of the Wolves" (Newbery winner din ito) at ang "Momo" ni Michael Ende (ang sumulat ng klasikong "Neverending Story").

Sa mga natukoy kong pinaghahanguan ng rekomendasyon, kapansin-pansin na sa mga matatanda (o may edad) ako naghahanap ng rekomendasyon ng mainam na aklat pambata.

Wala bang puwang ang bata para magrekomenda sa akin? Tutal, sila naman ang tunay na audience/ target reader ng panitikang pambata. Nakapanlulumo na walang tinig ang mga bata sa pagtatakda kung ano ang mahusay at mainam na aklat para sa kanila.

Magulang ang pumipili ng kanilang babasahin.

Publisher ang pumipili ng aklat na kanilang ilalathala.

Pari at madre ang gumagabay sa moralidad ng mga sulatin at babasahin.

Guro ang nagtatakda ng mga aklat na babasahin.

Librarian ang pumipili ng angkop ng aklat para sa mga batang mag-aaral.

Kritiko ang pumipili ng aklat na madidikitan ng gintong medalya.

May edad na manunulat ang sumusulat ng panitikang pambata.

Bakit hindi ibigay sa bata ang pagkakataon na timbangin ang kanilang mga aklat?

Naisip ko ito nang masumpungan ko ang website ni Emma Watson [siya ang gumaganap na Hermione sa mga pelikulang Harry Potter]. http://www.emmawatson-fans.com/Emma/Facts.htm Sabi rito, paborito raw niya ang "Naughts and Crosses" ni Malorie Blackman. Biglang nagliwanag ang isip ko: matingnan nga ang mga rebyu sa Amazon. Magaganda naman ang paghatol sa librong ito. Kinilabutan ako sa premise ng aklat--nagbaligtad ang sitwasyon ng lahing Puti at lahing Itim. Magandang "what-if" na kuwento.

Higit pa sa pangako ng aklat, nalirip kong mahalagang antabayanan ang tinig ng bata. Tutal, para sa kanila ang panitikang pambata. Pagkakataong hayaang sila ang sumukat sa pagkaginto (o pagkatanso) ng mga aklat.

Hayaan silang mga bata ang gumabay sa mga matatandang mambabasang nahuhumaling sa panitikang pambata.


Siyanga pala, sa paghanga-pagkilala-pagkamangha kay Emma Watson (aka Hermione), binili ko ang "Naughts and Crosses" sa Powerbooks Live! (Greenbelt, Makati) sa halagang PhP 675.

0 Comments:

Post a Comment

<< Home