Saturday, August 06, 2005

MGA HULING NABASA



Sa wakas, matapos ang halos isang linggo, natapos ko na ang "Harry Potter and the Order of Phoenix." Masasabi kong sa limang aklat ni J.K. Rowling, ito ang pinakapaborito ko. (Pero inuusig ko ang sarili kung nagustuhan ko ba ito dahil sa haba at kapal ng aklat, ayaw kong isiping nagsayang lang ako ng oras.) Sa aklat na ito, higit kong nakita ang dilim at lagim sa isang nobela na nagtatampok ng tunggalian ng masama at mabuti. Dagdag pa, nabawasan ito ng pagiging "cute," bagay na mainam sa akin. Nawalan kasi ako ng ganang basahin ng Harry Potter, pagkaraan kong basahin ang "Harry Potter and the Goblet of Fire." Isang taon nang nakatiwangwang sa eskaparate ang kopya ko ng HP Book 5 (mula pa sa honorarium na nakuha ko nang magjudge ako sa University of Asia and the Pacific sa kanilang Buwan ng Wika celebration). Pakiwari ko, ang ikaapat na aklat ni Rowling ay isang mahabang pagsasalaysay lamang na maitutumbas sa intramurals. Kulang sa sustansiya ang bahaging iyon. Bumalik ang aking interes sa Harry Potter nang lumabas ang ikaanim na tomo. Lalo pa't karamihan sa mga kaibigan ko ang nakabili na ng kopya. Itinakda ko sa sarili na kapag bibili ako niyon, marapat kong basahin ang ikalima. Para, kako, hindi lamang aalikabukin.

Hindi ako binigo ni Rowling sa ikalimang aklat. Higit akong nakisimpatya sa hapding naramdaman ni Harry bilang outcast sa Hogwarts (dulot ng mga tsismis at paninirang-puri) at sa pagkakapaslang sa kaniyang ninong na si Sirius, kilala bilang bilanggo ng Azkhaban. Nasaktan ako nang binawi kay Harry ang karapatang makapaglaro ng Quidditch, at ang mga detensiyon niya kay Dolores (ubod ng hapdi ng parusa sa kaniya). Nanggalaiti rin ako kay Dolores Umbridge sa lahat ng katampalasan na ibinigay niya sa bida. (Nakilala kong motif ang masungit at mapang-abusong guro sa panitikang pambata tulad ng "Little Princess" o ng "Matilda"). Magandang ideya ang pagkakabuo ng manunulat sa Order of Phoenix at sa Dumbledore's Army. Dito mo makikita ang tunay na kaibigan at ang lihim na kalaban. (Naisip ko, mas higit kong matatanggap ang lantarang kaaway kaysa lihim na kagalit.)

Sa pagbabasa rin ng aklat, nais ko tuloy maging estudyante ng Hogwarts. Kung mangyayari ito, kukuha ako ng mga sumusunod na asignatura: Potions, Care of Magical Creatures, Defense Against the Dark Arts, Charms, Herbology, Astronomy at Divination. Kaluigod-lugod na habang binabasa ko ang aklat, bumabalik ang gunita ng pag-aaral ko sa high school--ang mga exam sa Biology, ang mga experiment sa Chemistry, ang elective ko na Baking. Mas nakapangingilabot ang malisyang ipinapalaganap ng Ministry of Magic at ng mga galamay ni Lord Voldemort. Mas hitik sa mga misteryo at sa mga bagay na dapat saliksikin. Bukod sa tunggalian ng masama at mabuti ang aklat na ito; mas angkop kong tawagin ito bilang isang kuwento ng imbestigasyon. Balak kong basahin ang aklat ni Bruno Bettleheim na "Uses of Enchantment" para higit kong maunawaan ang sikolohiya habang nakararamdam ako ng ginhawa sa pagsupil sa kasamaan at kadiliman. Salamat pala kay ulanmaya sa pagpapadala niya sa akin ng aklat na ito. Hayaan mo, pagkatapos ng lahat (ibig sabihi'y ang PhD., babasahin ko nang buo ang aklat na ito.)

Nabasa ko naman ang "Morning Girl" ni Michael Dorris, isang gabing nagluluto ako ng nilagang baka. Alam naman nating lahat na masarap ang ulam na ito kapag malambot ang karne. Kaya habang naghihintay akong magpalambot, napagpasiyahan kong basahin ang manipis na aklat ni Dorris. Mga tatlong taon na sa akin ang aklat na ito. Ngayon ko lamang nabasa nang buo. May halina sa akin ang aklat dahil mahilig ako sa mga akda na may kinalaman sa dagat. Mangyari pa, interesado rin akong magbasa ng akdang historikal. Mainam ang aklat na ito dahil sa napakaikling babasahin, buong-buo ang pagkakakuwento. Tunay nga ang kasabihan ng mga Hudyo (Jew) na "ang mga salita ay hindi binibilang kundi tinitimbang." Kapuri-puri ang aklat dahil sa matulain nitong prosa. Hitik sa imahen ng dagat, gabi, bagyo, araw, at katutubong kulay ang prosa. Gayong wala akong alam sa kasaysayan ng mga Native Americans bago dumating si Columbus (Cristobal Colon), nakaugnay ako sa teksto. Tama nga ang sabi ng mga kritiko, dapat ang mga akda/kathang historikal ay magiging kaiga-igayang basahin kumpara sa mga textbook na pangkasaysayan. Mayaman din sa kultural at antropolohikal na detalye ang akda: ang paniniwala nila ukol sa buhay pagkaraan ng kamatayan, ang pakikipagtagpo ni Star Boy sa yumao niyang lolo, ang ritwal pagkaraan ng kalamidad, ang karaniwang buhay ng mga sinaunang tao, ang pagbibigay ng pangalan sa kanilang lipunan [Morning Girl ang pangalan ng bida, Star Boy ang pangalan ng kaniyang kapatid]. Higit sa lahat ng ito, ang husay ng aklat ay ang pagtatampok ng karaniwang tao sa isang historical fiction. Iyon naman talaga dapat ang peotika ng ganitong anyo: ang pagbibigay ng espasyo sa mga karaniwang tao dahil laging bida ang mga bayani at ang mga maykapangyarihan sa mga aklat pangkasaysayan. Sa madaling sabi, bukod sa masining na pagkakasulat, bagong pamamaraan (ang paggamit ng nagsasalitang punto-de-bista sa bawat kabanata), maituturing kong subersibo ang tekstong ito. Karangalan ko ang pagbabasa ng teksto ni Michael Dorris; na sa pagsasaliksik sa kaniyang buhay, nanlumo ako na winakasan niya ang kaniyang buhay. Paanong ang ganitong nilalang na may potensiyal na maging dakila ay magpapatiwakal? Sayang, sana'y marami pa siyang maisusulat. Sana'y marami pa siyang aklat na hahanapin ko at pag-aaralan.

Susunod kong babasahin, dahil Buwan ng Wika, buong Agosto akong magbabasa sa wikang Filipino. Diyeta muna sa pleasure reading.
  1. "Maganda Pa ang Daigdig" ni Lazaro Francisco (Nangangalahati na ako sa nobelang ito. Sa una, nahirapan ako sa paggamit ni Lazaro ng lumang Tagalog pero naaaliw ako sa pag-iibigan nina Miss Sanchez at ni Lino na isang beterano sa digmaang Bataan.)
  2. "Maikling Kuwentong Tagalog" ni Teodoro Agoncillo (patnugot)
  3. "Mga Agos sa Disyerto" (re-reading)
  4. "Ang Pamilya ni Pascual Duarte" ni Camilo Cela
  5. "Nasa Puso ang Amerika" salin ni Carolina Malay
  6. "Sa Tungki ng Ilong ng Kaaway: Talambuhay ni Tatang"
  7. "Ginto sa Kayumangging Lupa" ni Dominador Mirasol
  8. "Pinaglahuan" ni Faustino Aguilar
  9. "Bulalakaw ng Pag-asa" ni Ismael Amado
  10. "Silang Nagigising sa Madaling-Araw" ni Constante Casabar
  11. "Maiikling Katha" ni Genoveva Edroza Matute
  12. "Ang Aso, Ang Pulgas, Ang Bonsai, at ang Kolorum" ni Reynaldo Munsayac

Hayaan ninyo, maglalaan ako ng maiikling pananaw sa mga aklat na ito sa susunod kong mga entry sa blog.

2 Comments:

Blogger firithromenwen said...

mabuti at nagustuhan mo ang Book 5...ngayon eh basahin mo na ang Book 6 para mabasa ko ang iyong reaksyon dito

2:51 PM  
Blogger ulanmaya said...

mmmm... nilagang baka. yum!

5:13 PM  

Post a Comment

<< Home