Saturday, November 12, 2005

Nagbibiro ba si Nick Joaquin?


pinoy history, ayon kay joaquin
Originally uploaded by nasa dulo ng dila 2.

Ayokong maniwalang seryoso ang listahang ito. Pero mukhang sineryoso ng San Agustin Museum at dinispley pa nila sa kanilang eksibit. Nagpapatawa ba si Joaquin? Dahil kung hindi, naririnig ko na ang angal at batikos ng mga guro at naging guro ko sa kasaysayan. Kung hindi ako nagkakamali, pinabasa sa amin ito sa Philippine Cultural History at ang sanaysay ay may pamagat na "Culture as History", kung hindi ako nagkakamali. Sa unang suri, lumalabas na ang konsepto ni Joaquin ng dakilang pangyayari sa kasaysayan ay ang pagpasok ng mga banyaga o ng bago: daan, papel, pabrika, gulong, alpabeto, mga prutas, mga hayop. Masyadong nadakila ni Joaquin ang mga banyagang impluwensiya. Mapaparatangan tuloy siya'y pro-kolonyalista. Sabihin mang "nativist" ang aking pananaw, nakaligtaan ni Joaquin na bago pa man dumating mga mga Espanyol, may konsepto na ng pabrika sa kapuluan (pagawaan ng banga at mga sandata, halimbawa). Sa larangan ng sining-biswal at arkitektura, nariyan ang katutubo at etnikong mga likhang-sining. Laganap na rin ang alibata, bago pa man ipinakilala sa mga indio ang Roman alphabet; at sa paglilimbag, hindi ba maituturing ang ambahan ng mga Mangyan bilang sinaunang konsepto nito? Hahaba ang listahan ng mga bagay na tila nalimot ni Joaquin. Nakalulungkot din at sineseryoso ng mga turista ang listahang ito sa museo. Lumilitaw na ang kapuluan ng Pilipinas noon ay walang-wala: walang masipag na hayop, walang hayop na domestiko, walang prutas na makakain, walang mga gulay na maiuulam. Walang-wala. Iisipin tuloy na dapat ipagpasalamat ng mga Pilipino ang kolonyalismo dahil ito ang nagbigay ng "greatest events" sa ating kasaysayan. Maitatanong tuloy: Bakit wala man lamang sa listahan ang himagsikan, ang mga pag-aalsa, ang pakikipagtunggali sa dayuhan. Tama rin marahil si Joaquin. May pahiwatig siya na hindi naging matagumpay ang mga konsepto natin ng himagsikan, kasarinlan, pagsasarili, kalayaan, liberasyon, pagpapaalis ng mga base militar; kung kaya't hindi ito maituturing na dakilang pangyayari, at natural, hindi mailalahok sa kaniyang listahan.

Kung ganito ang magiging paraan ng pagsipat sa kasaysayan, at kung ganito ang magiging modelo sa pagtatala ng tagumpay ng isang nasyon, hindi ako magtataka kung darating ang panahon na ganito na ito ang magiging:

Twelve Greatest Events in Philippine History
(Alinsunod sa Listahan ni Nick Joaquin)

1. Introduksiyon ng cellphone, pass-a-load, eyeball, text messaging, video conferencing
2. Introduksiyon ng internet, blogging, chat, chatrooms, website
3. Introduksiyon ng mga bagong prutas tulad ng indian mango, apple mango, seedless guava, cavendish, atbp.
4. Introduksiyon ng personal computer, playstation, limewire, DVD, i-pod, atbp.
5. Introduksiyon ng e-commerce
6. Introduksiyon ng e-book, e-mail, e-card, at iba pang kahalintulad
7. Introduksiyon ng lengguwahe sa cellphone at mga emoticon
8. Introduksiyon ng janitor fish sa Marikina River, golden kuhol sa mga bukid, at ang piranha
9. Introduksiyon ng photocopying o xerox at cd burning
10. Introduksiyon ng digital camera at web cam
11. Introduksiyon ng light rail transit, MRT, overpass, underpass at ng mga fly-overs
at siyempre,
12. Introduksiyon at imbensiyon ng instant coffee, instant spaghetti, instant chinese soup, instant sotanghon, bihon, canton.

1 Comments:

Blogger ulanmaya said...

introduksyon, introduksyon! lahat na lang intro. wala na ba diyang nangyari before colonialism? para namang walang napansing original sa pinoy si joaquin. ...

3:05 PM  

Post a Comment

<< Home